سپهر گاز کاویان تامین کننده و تولید کننده گاز های خالص و ترکیبی آزمایشگاهی با ارائه گواهینامه iso17025 می باشد . شما میتوانید جهت مشاوره و سفارش گزاری با شماره های 02146837072 – 09120253891 تماس حاصل فرمایید .
گاز مرجع چیست؟
گاز مرجع به مخلوطی گازی گفته میشود که ترکیب، غلظت اجزا و مشخصات فیزیکی–شیمیایی آن بهصورت دقیق، مشخص و از پیش تعیینشده است. این گاز با دقت بالا و تحت شرایط کنترلشده تولید میشود تا ویژگیهای آن در طول زمان پایدار و قابل اعتماد باقی بماند.
گاز مرجع معمولاً شامل یک یا چند گاز مشخص در کنار یک گاز زمینه (Balance Gas) است که نسبتهای آنها با عدمقطعیت مشخص تعریف شدهاند. خلوص اجزا، یکنواختی مخلوط و ثبات شیمیایی از ویژگیهای بنیادی گاز مرجع بهشمار میروند و هرگونه تغییر در این پارامترها میتواند ماهیت آن را از حالت مرجع خارج کند.
یکی از خصوصیات اصلی گاز مرجع، قابلیت ردیابی (Traceability) آن است؛ به این معنا که مقادیر تعیینشده برای ترکیب گاز، به استانداردهای اندازهگیری معتبر متصل هستند. این ویژگی باعث میشود گاز مرجع بهعنوان یک مقدار شناختهشده و قابل اتکا شناخته شود، نه صرفاً یک مخلوط گازی معمولی.
گاز مرجع در سیلندرهایی با مشخصات فنی خاص نگهداری میشود تا از تغییر غلظت، جذب سطحی یا واکنشهای ناخواسته جلوگیری شود. انتخاب جنس سیلندر، فشار پرشدن و شرایط نگهداری، همگی بر پایداری و حفظ ویژگیهای مرجع این گاز تأثیر مستقیم دارند.
بهطور خلاصه، گاز مرجع یک ترکیب گازی دقیق، پایدار و تعریفشده است که ماهیت آن بر پایه دقت، یکنواختی و قابلیت اعتماد بنا شده و تفاوت اساسی آن با گازهای صنعتی معمولی در همین ویژگیهای ذاتی نهفته است.
شرکت سپهر گاز کاویان ، آزمایشگاه مرجع اداره استاندارد ، دارنده گواهینامه ایزو 17025 از مرکز ملی تایید صلاحیت ایران در زمینه تولید انواع گاز های مرجع، امکان تولید و آزمون رنج وسیعی از گازهای مرجع از دو جزیی تا بیش از 15 جز با انواع غلظت های درصد و پی پی ام، در یک سیلندر را دارد .
گاز رفرنس (reference gas) به چه گازی گفته میشود؟
گاز کالیبراسیون یک گاز یا مخلوطی از گاز رفرنس میباشد که به عنوان استاندارد مقایسهای در کالیبراسیون ابزارهای تحلیلی مانند تجزیه کنندههای گاز یا آشکارسازهای گاز مورد استفاده قرار میگیرد. بنابراین بسیار حائز اهمیت است که یک گاز کالیبراسیون باید ترکیب دقیق باشد، مانند گاز صفر یا گاز دهانه، به عنوان مثال 4000 پی پیام سولفید هیدروژن در نیتروژن.
گاز رفرنس معمولاً دارای خلوص بالا و ویژگیهای دقت، پایداری و تکرارپذیری است. این گازها به طور عمومی از طریق روشهای خاصی تهیه میشوند تا ویژگیهای مورد نیاز را داشته باشند.
مثالهایی از گازهای رفرنس عبارتند از:
- گازهای رفرنس برای دما: مانند گاز نیتروژن، گاز هلیم، گاز اکسیژن و گاز آرگون.
- گازهای رفرنس برای فشار: مانند گاز نیتروژن، گاز هلیوم و گاز کربن دیاکسید.
- گازهای رفرنس برای pH: محلولهای اسیدی و قلیایی با ترازوی pH دقیق.
- گازهای رفرنس برای تشخیص گازها: مثل گازهای هیدروژن، متان، دی اکسید کربن و آلایندههای دیگر.
گازهای رفرنس با استفاده از تجهیزات و فناوریهای خاص تولید و بستهبندی میشوند تا خلوص و دقت مورد نیاز را حفظ کنند و در فرآیند کالیبراسیون به عنوان مرجع استفاده شوند.
در گاز کالیبراسیون، فشار تست(PT) و صدور گواهینامه/دقت تحلیلی (CA) از اهمیت بالایی برخوردار است.
چرا باید فرایند کالیبراسیون انجام شود؟
بسیار بدیهی میباشد که دقت تمام دستگاههای اندازه گیری با گذشت زمان تغییر میکند که اغلب این تغییرات به دلیل سایش و پارگی طبیعی میباشد و نیز تغییرات در دقت میتواند از شوک الکتریکی و یا مکانیکی و یا یک محیط خطرناک ایجاد شود برای مثال روغن، تراشههای فلزی و …. به همین دلیل کالیبراسیون دستگاههای اندازه گیری از اهمیت بالایی برخوردار است.
اهمیت و کاربرد گاز مرجع در کالیبراسیون
در فرآیندهای صنعتی، آزمایشگاهی و پایشهای زیستمحیطی، دقت اندازهگیری گازها نقش تعیینکنندهای در ایمنی، کیفیت محصول و صحت تصمیمگیری دارد. در این میان، گاز مرجع (Reference Gas) بهعنوان پایه و مبنای کالیبراسیون تجهیزات اندازهگیری گاز، اهمیت ویژهای دارد و بدون استفاده از آن، اعتبار نتایج اندازهگیری عملاً زیر سؤال میرود.
گاز مرجع، ترکیبی گازی با غلظت مشخص، پایدار و قابل ردیابی است که برای تنظیم، تصحیح و صحتسنجی عملکرد تجهیزات آنالیز و سنجش گاز مورد استفاده قرار میگیرد. این گازها معمولاً بر اساس استانداردهای بینالمللی تولید شده و همراه با گواهی آنالیز و عدم قطعیت اندازهگیری ارائه میشوند. وجود این مشخصات باعث میشود نتایج کالیبراسیون قابل اعتماد و قابل مقایسه با استانداردهای جهانی باشد.
یکی از مهمترین کاربردهای گاز مرجع در کالیبراسیون، اطمینان از صحت قرائت سنسورها و آنالایزرهای گازی است. حسگرهای الکتروشیمیایی، مادون قرمز، کاتالیستی و لیزری در طول زمان و در اثر شرایط محیطی دچار رانش (Drift) میشوند. استفاده دورهای از گاز مرجع با غلظت معلوم، امکان شناسایی این رانش و اصلاح آن را فراهم میکند و از بروز خطاهای پنهان در اندازهگیری جلوگیری میشود.
در صنایع حساس مانند نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد، نیروگاهها و صنایع دارویی، کاربرد گاز مرجع نقش مستقیمی در ایمنی دارد. بهعنوان مثال، در کالیبراسیون دتکتورهای گازهای سمی یا قابل اشتعال، استفاده از گاز مرجع دقیق میتواند تفاوت بین تشخیص بهموقع نشتی و وقوع حادثههای پرهزینه یا خطرناک باشد. بنابراین گاز مرجع صرفاً یک ابزار کنترلی نیست، بلکه یک عنصر حیاتی در مدیریت ریسک صنعتی محسوب میشود.
در حوزه آزمایشگاهی و محیطزیست، گازهای مرجع برای کالیبراسیون تجهیزات پایش کیفیت هوا و آنالیز آلایندهها مورد استفاده قرار میگیرند. اندازهگیری دقیق گازهایی مانند CO، NOx، SO₂ و O₃ بدون استفاده از گاز مرجع معتبر امکانپذیر نیست. دادههای حاصل از این تجهیزات مبنای تصمیمگیریهای کلان زیستمحیطی و قانونی هستند و هرگونه خطا در آنها میتواند پیامدهای گستردهای بههمراه داشته باشد.
از منظر کیفیت و انطباق با استانداردها، استفاده از گاز مرجع معتبر شرط لازم برای رعایت الزامات سیستمهای مدیریتی مانند ISO/IEC 17025، ISO 9001 و استانداردهای ایمنی صنعتی است. سازمانها بدون کالیبراسیون مبتنی بر گاز مرجع استاندارد، قادر به اثبات صحت اندازهگیریها در ممیزیها و بازرسیهای فنی نخواهند بود.
در جمعبندی میتوان گفت، گاز مرجع ستون اصلی کالیبراسیون تجهیزات اندازهگیری گاز است و نقش آن در تضمین دقت، ایمنی، قابلیت ردیابی و اعتمادپذیری دادهها غیرقابل جایگزین است. انتخاب گاز مرجع مناسب، با خلوص و غلظت دقیق، تأثیر مستقیمی بر عملکرد تجهیزات و کیفیت کل سیستم اندازهگیری دارد.
در این مسیر، سپهر گاز کاویان با تأمین گازهای مرجع و ترکیبی دقیق، همراه با گواهیهای معتبر، نقش مؤثری در ارتقای دقت کالیبراسیون و اطمینان از صحت اندازهگیریهای گازی در صنایع و آزمایشگاهها ایفا میکند. 02146837072 – 09120253891
بدون دیدگاه